Các nhà khoa học Mỹ đã có một bước đột phá khi phát hiện ra một cơ chế giúp tạo ra viên thuốc tránh thai không dựa trên nội tiết tố - hooc-môn mà dựa trên các dấu hiệu “thu hút sự chú ý sinh sản” giữa trứng và tinh trùng.
Chiến thuật: 1 quả trứng sẽ hấp dẫn tinh trùng bằng cách tiết ra hooc-môn progesterone mà có thể kết hợp với kênh can-xi. Thuốc tránh thai không hooc-môn sẽ giống như một loại thuốc ngăn chặn quá trình này
Thử nghiệm cho thấy 1 hooc-môn được tiết ra từ 1 quả trứng sẵn sàng cho thụ tinh sẽ chính là thông điệp “hãy đến đây đi” gửi tới tinh trùng mà sau đó sự hưởng ứng lại là chưa tới 1 giây.
Nhà nghiên cứu Polina Lishko và các đồng nghiệp tại ĐH California (San Francisco, Mỹ) đã thực hiện các thí nghiệm trên chuột và tinh trùng của con người để tìm hiểu xem một quả trứng sẵn sàng cho sự thụ tinh như thế nào.
Họ đo các dòng điện do kênh can-xi tạo ra, giúp điều chỉnh sự chuyển động xoáy trôn ốc của đuôi tinh trùng trên hành trình đi tới quả trứng khi quả trứng rời khỏi buồng trứng.
Họ nhận thấy khi tinh trùng nhận thấy sự tăng cường của progesterone - một hooc-môn tiết ra bởi các tế bào trên bề mặt quả trứng, thì chất hóa học có tên CatSper trong tinh trùng, là 1 kênh gồm các ion can-xi cũng được giải phóng, sẽ làm tăng sức mạnh và khiến đuôi của chúng chuyển động nhanh hơn. Sự “kích động” này còn giúp tinh trùng xâm nhập vào trứng dễ dàng hơn, tức là sự thụ tinh thành công.
Từ vài thập kỷ trước, các nhà sinh học đã biết rằng tế bào trứng cung cấp cho tinh trùng 1 sự khuyến khích dựa trên các hợp chất mà hỗ trợ cho sự giao phối nhưng thực sự đó là chất gì thì chưa ai biết. "Đây là lần đầu tiên tìm ra ở mức độ cấp phân tử những tín hiệu để tinh trùng hòa làm một với quả trứng trưởng thành”, Dejian Ren, một nhà sinh lý học trường ĐH Pennsylvania (Philadelphia, Mỹ), đánh giá.
Và phát hiện này đã cung cấp các cơ hội tạo ra những thuốc tránh thai không hooc-môn mà ngăn không cho trứng “ve vãn” các tinh trùng theo nguyên lý chặn kênh can-xi vì nếu không có các ion can-xi tăng cường, tinh trùng bị mất năng lượng và không thể thâm nhập vào trứng, ngay cả khi đặt sát bên cạnh trứng. Thuốc này sẽ không gây ảnh hưởng tới nội tiết tố cơ thể.
Mặc dù được ghi nhận là sản phẩm đầu tiên giúp giải phóng tình dục cho phụ nữ khi nó được phát triển vào những năm 60 của thế kỷ XX nhưng thuốc tránh thai hiện nay có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm như làm tăng nguy cơ máu đông, huyết áp cao và ung thư vú. Cơ chế hoạt động của nó là ức chế sự rụng trứng. Vì không có trứng nên quá trình thụ tinh không thể xảy ra.
Phát hiện này được đăng tải trên tạp chí Nature.
Nhân Hà
Theo DM
